الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
333
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي )
تفسير : پيشنهاد بتسازى به موسى در اين آيات به قسمت حساس ديگرى از سرگذشت بنى اسرائيل كه به دنبال پيروزى آنها بر فرعونيان واقع شد ، اشاره شده است ، و آن مساله توجه آنها به بتپرستى است كه نخستين جوانه آن در اين آيات ، مورد بحث قرار گرفته ، و نتيجه نهايى آن بطور مفصل در سوره طه از آيه 86 تا 97 و بطور مختصر در آيه 148 به بعد از همين سوره آمده است . در واقع ، با پايان گرفتن جريان فرعون ، گرفتارى بزرگ داخلى موسى ، يعنى درگيرى او با جهال بنى اسرائيل و افراد سركش و لجوج آغاز گرديد ، و به طورى كه خواهيم گفت اين گرفتارى براى موسى ع به درجات ، سختتر و سنگينتر و طاقتفرساتر از درگيرى با فرعون و فرعونيان بود ! و همين است خاصيت درگيريهاى داخلى . در آيه نخست مىگويد : « ما بنى اسرائيل را از دريا ( رود عظيم نيل ) عبور داديم » ( * ( وَجاوَزْنا بِبَنِي إِسْرائِيلَ الْبَحْرَ ) * ) . اما « در مسير خود به قومى برخورد كردند كه با خضوع و تواضع ، اطراف بتهاى خود را گرفته بودند » ( * ( فَأَتَوْا عَلى قَوْمٍ يَعْكُفُونَ عَلى أَصْنامٍ لَهُمْ ) * ) . « عاكف » از ماده عكوف به معنى توجه به چيزى و ملازمت آميخته با احترام به آن مىباشد . افراد جاهل و بى خبر آن چنان تحت تاثير اين صحنه قرار گرفتند كه بلافاصله نزد موسى آمدند و « گفتند براى ما هم معبودى قرار بده همانطور كه آنها معبودان دارند » ! ( * ( قالُوا يا مُوسَى اجْعَلْ لَنا إِلهاً كَما لَهُمْ آلِهَةٌ ) * ) . موسى ع از اين پيشنهاد جاهلانه و نابخردانه ، بسيار ناراحت شد ، به آنها